خانه سینما پاسخ دهد

با
گذشت 5 روز از اقدام بیسابقه خانه سینمای ایران در میزبانی یک هیئت
هالیوودی بلند پایه، رسانههای ایران روزانه اظهارنظرهای گسترده درباره
این موضوع را بازتاب می دهند.
ادامه واکنش ها به حضور هیئت هالیوودی در تهران، آیت الله مصباح یزدی نیز
خواستار توضیح برای علت دعوت از هالیوودی ها شد و گفت: باید علت حضور این
افراد و اینکه چه کسانی از آنان دعوت کردهاند، مشخص شود.
هم چنین نمایندگان مجلس خواستار توضیح سه وزیر اطلاعات،
امورخارجه و فرهنگ و ارشاد درباره این سفر شدند.اما رشد این اعتراضات با
بیتفاوتی خانه سینما همراه است.
آغاز ماجرا
اگرچه این موضوع به تازگی در کانون توجهات قرار گرفته اما چنانکه بی بی سی نیز نوشته است آمریکاییها 9 ماه پیش درخواست صدور ویزا کردند.
امااز روزی که خانه سینما اعلام کرد که قرار است
گروهی از هالیوودی های بلندپایه مثل سید گانیس، ولیام هوربرگ، فرانک
پیرسن، جیمز لانگلی، فیل رابینسن، تام پولاک و الن هرینگتن به ایران
بیایند، حرف و حدیث ها شروع شد که ماموریت مسافران تهران چیست؟
مابفی در ادامه مطلب
خانه سینما اما هدف این سفر را برگزاری یکسری سمینارهای
تخصصی در راستای برنامه علمی برای ارتقای اعضای جامعه اصناف سینمای ایران
دانست.
به هر حال رسانه های ایران در آغاز این خبر جدی نگرفتند
اما وقتی یک روز جمعه اعلام شد هالیوودی ها نیمه شب جمعه وارد تهران شده
اند موج تازه ای از واکنش ها به راه افتاد.
خبرگزاری فارس در تاریخ 8اسفندماه از قول محمد مهدی
عسگرپور، مدیرعامل خانه سینما نقل کرد تام پولاک، رئیس کمپانی یونیور سال
و سدجنیس، رئیس آکادمی علوم و هنرهای سینمایی آمریکا و بعضی از اعضای هیئت
رئیسه این آکادمی به ایران آمده اند.
اولین توضیح از سوی مدیر روابط عمومی آکادمی علوم و
هنرهای سینمایی آمریکا ارائه شد. او با تایید اخبار منتشره از سوی
رسانههای ایران مبنی بر سفر اعضای بلندپایه آکادمی اسکار به تهران اعلام
کرد: گروهی از اعضای آکادمی اسکار هماکنون در ایران هستند. وی تاکید کرد
که این سفر "طی ابتکاری کاملا خصوصی برای تبادل آموزشی و هنری" انجام می
شود و به دور از هرگونه جریان و برنامه سیاسی است.
علیرغم توضیحات مدیر روابط عمومی اسکار،سخن از "تبادل فرهنگی" یا باید نشانه یک رویکرد تازه باشد و یا به یک مزاح تقلیلیابد،
چرا که رویکرد تهاجمی هالیوود در سالهای اخیر با تولید فیلمهای ضد
ایرانی مانند "300" و "کشتی گیر" و نیز گسترش تولید فیلمهایی با پیامهای
ضد اسلامی، پر رنگتر شده و افقهای تبادل فرهنگی میان سینماگران ایرانی
با هالیوودیها را تیره تر کرده است.
این نکته در کنار سایر فعالیت های سیاسی ایالات متحده علیه موجودیت ایران است.
تعارض های دولتی
در خبرها اعلام شده بود که آمریکاییها با مقامات
سینمایی ایران چندین نشست خواهند داشت اما به زودی روشن شد وزارت ارشادو
سایرمقامات دولتی هیچ گونه دیدار یا قراری با آنها نداشتهاند و این سفر
یک دعوت کاملا خصوصی است.
خصوصا اینکه حتی شمقدری مشاور هنری رییس جمهور که سوابق
موضع گیری های فرهنگیاش این احتمال را متبادر می ساخت که وی موافق چنین
سفری باشد، به این ماجرا واکنش تندی نشان داد و پرسید معنای دیدار صمیمانه
با سازندگان فیلم های ضد ایرانی و ضد اسلامی چیست؟ و خواستارعذرخواهی
هالیوودی ها و توضیح دعوت کنندگان شد.
سخنان او در رسانه های جهان بازتاب هایی داشت. بر اساس
این گزارش بی بی سی، خبرگزاری فرانسه، آسوشیتدپرس، رویترز، گاردین، تلگراف
و چندین خبرگزاری روسیه از جمله لنتارو اظهارات او را در صدر اخبار هنری
خود قرار دادند.
ویگفته بود: میهماننوازی ایرانیان از
میهمانان اسکاری را جلوهای کوچک از شکوه و عظمت فرهنگ و تمدن ایران
اسلامی عنوان کرده اما خاطرنشان میشود که روحیه میهمان نوازی مانع از آن
نمیشود که خواستارعذرخواهی آنان از مردم، تمدن و فرهنگ ایرانی نشویم.
البته او خواستار پاسخگویی "مسئولان سینمایی" شد اما معلوم نیست منظوروی
از "مسئولان سینمایی" اعضای خانه سینماست یا نه. چون این گروه دولتی نیست
و از سوی دیگر شمقدری همواره در سخنانش باب جدیدی در انتقاد از وزارت
ارشاد باز میکند.
به هر حال موضع گیری دولت علیه این ماجرا وقتی بیشتر
شدت گرفت که سخنگوی وزارت امور خارجه نیز حضور آمریکاییها را مورد انتقاد
قرار داد. نکته جالب تر اینکه وی به پروژه ای اشاره کرد که از سوی هالیوود
برای ساخت 30 فیلم ضد ایرانی- ضد اسلامی کلید زده شده است. به گفته این
مقام وزارت امور خارجه این فیلم ها، نه تنها هویت دینی، بلکه هویت باستانی
و ارزش های فرهنگی ایران را هدف قرار داده است.
به هر حال روشن نیست چه کسی در دولت باید مسئولیت این موضوع را برعهده بگیرد. البته اظهارات قشقاویاز
یک سو نیز عجیب و پرسش برانگیز بود: چرا که وزارت امور خارجه که خود
افشاگر پروژه جدید هالیوود علیه امنیت ملی ایران بود، چگونه به طراحان و
سران شناخته شده این پروژه برای حضور در ایران ویزای سفر می دهد؟
کیهان؛ انتقادی ترین مواضع
سؤالاتی از این دست را می توان از مجموعه
فرهنگی کشور در وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، سیستم اطلاعات و امنیت در
وزارت اطلاعات و نهاد رسمی سیاست خارجی در وزارت امور خارجه پرسیدو البته نباید بی پاسخ بماند.
در همین راستا اعضای کمیسیون فرهنگی مجلسوزرای امور
خارجه، اطلاعات و فرهنگ و ارشاد اسلامی را جهت پاسخگویی درباره حضور
کارگردانان هالیوودی در ایران به مجلس فراخواندند.
حجت الاسلام یحیی زاده به تشکیل جلسه فوق العاده در
مجلس برای بررسی این موضوع اشاره کرد و گفت؛ «بعد از بحث و بررسی فراوان
قرار شد روز یکشنبه هفته آینده جلسه فوق العاده یی در کمیسیون فرهنگی
برگزار شود و در این جلسه از وزارتخانه های امور خارجه، اطلاعات و ارشاد
اسلامی، معاونان مرتبط یا خود وزرا برای ارائه توضیحات لازم حضور پیدا
کنند.»
البته نمایندگان مجلس نیز مانند دولتی ها ساکت نبودند.
بیژن نوباوه که خود سالها در آمریکا برای هرگونه فعالیت رسانه ای و فرهنگی
شاهد فشارها و محدودیت های گسترده بوده است در گفتگو با کیهان گفت:
به
عنوان یک فرد رسانه ای ایرانی، در آمریکا با مشکلات و محدودیت های
عدیده ای روبرو بودم و این نشان می دهد که کشورها در تعامل با هنرمندان و
اهالی رسانه سیاست های خاصی را دنبال می کنند. سوال این است که مسئولان ما
چه سیاستی را در تعامل با افرادی که ایران ستیزی و اسلام ستیزی آن ها مشخص
است دارند؟
هم چنین کارگردان یوسف پیامبر نیز در گفتگو با همین روزنامه، از خانه سینما شدیدا انتقاد کرد و گفت: خانه سینما که محل تجمع و پایگاه صنفی هنرمندان سینماست، با منافع ملی کشورمان هماهنگ و همراه نیست.
را ترتیب داده بود که چند هفته قبل از این این سفر یعنی در روزهای جشنواره
فجر مقاله ای جنجالی درباره طرح سیا برای سینمای ایران را منتشر ساخت. اما مهمترین واکنش این روزنامه سرمقاله سردبیر آن بود.
حسین شریعتمداری نوشت: «راستی!
آیا هیئت یاد شده با بهره گیری از کرامات عرفانی! و از طریق «طی الارض»!
به ایران آمده است؟! خب! چه کسانی از آنها دعوت کرده اند؟ چه کسانی به
آنها ویزا داده اند؟ چه کسانی میزبانی آنان را برعهده گرفته اند؟ چه کسانی
با برنامه اعلام شده این هیئت یعنی انتقال تجربیات سینمایی آنها به
سینماگران ایرانی- با توجه به سوابق ضد دینی و ضد ایرانی آنان- موافقت
کرده اند؟! سکوت نکنید! این پرسش ها نمی تواند بی پاسخ بماند.»
مهمانان باسابقه تهران
در کنار این انتقادات رسانه ای اما اخبار برگزاری جلسات گرم سینماگران ایرانی و آمریکایی از خانه سینما به گوش میرسید.
این نکته خصوصا با توجه به کارنامه مدعوین اهمیت می
یافت. تام پولاک رئیس کمپانی یونیورسال پیکچرز بوده و در طول دوران تصدی
اش بر این کمپانی، بیش از 200 فیلم تولید نموده است.
آخرین تجربه ضدایرانی آقای پولاک و کمپانی یونیورسال با
توزیع انیمیشن ضد ایرانی و ضد انقلابی «پرسپولیس» صورت گرفت. با نگاهی به
لیست تولیدات یونیورسال پیکچرز که بنا به گفته مدیرعامل خانه سینما آقای
تام پولاک تهیه کننده اصلی شان بوده به فیلم های ذیل برمی خوریم:
تحت تعقیب (درباره حاکمیت سازمان های تروریستی تشکیلات
فراماسونری)، ماجراهای ایندیانا جونز جوان (درباره اسطوره های صهیونیستی)،
قلمرو (توهین آشکار به اسلام و مسلمانان و تبلیغ سیاست های سازمان سیا)،
ایوان قدرتمند (وهن خداوند که حتی نمایش آن در کشورهای اسلامی ممنوع شد)،
یونایتد93 (توهین به اسلام و تروریست خواندن مسلمانان)، مونیخ (تبلیغ
سازمان های تروریستی صهیونیستی)، بروس قدرتمند (وهن نسبت به خداوند که
نمایش این فیلم هم در کشورهای اسلامی ممنوع شد).
اما حضور سد جینیس (رئیس آکادمی) که به لحاظ مقام و
منصب رسمی در آمریکا از یک وزیر مهمتر به شمار می آید، به عنوان نماینده
رسمی ترین نهاد سینمایی آمریکا (مجری سیاست های حاکم) از همه مدعوین
پرسشبرانگیزتر بود؛ خصوصا اینکه او شخصاً داوطلب می شود با هزینه خود،
راهی ایران گردد.
اگرچه چند
هفته قبل هم استقبال رسانه های خارجی از خبر سفر یک تیم ورزشی آمریکایی به
ایران، با توقف این مسافران در دوبی ناکام مانده بود اما این بار هم
خبرگزاری های خارجی سوژه هالیوودیها را برای سخن گفتن از "آب شدن یخ روابط ایران و آمریکا" و سیاسی دانستن سفر پی گیری نمودند.
برخی مانند خبرگزاری فرانسه از آغاز با سیاسی دانستن این سفر، آن را یک گام به جلو در آب شدن یخ های رابطه با آمریکا دانستند.
در همین
رابطه روزنامه نیویورک تایمز روز گذشته گزارش اول صفحه بینالملل خود را
به بازتاب خبر حضور سینماگران هالیوودی در تهران اختصاص داده و به تحلیل
روابط ایران و آمریکا در شرایط جدید پیش روی ایران پرداخته و دیدار
نمایندگانی از بازیگران و فیلمسازان هالیوودی با همتایان ایرانی خود را
ظرف 30 سال گذشته بیسابقه ارزیابی کرده است.
در این
گزارش آمده بود، فیل آلدن رابینسون که شهرتش بیشتر در زمینه نویسندگی و
کارگردانی است میگوید: «من گمان میکردم ایرانیان متفاوت هستند، اما
متوجه شدم که ما تفاوتی با هم نداریم و فیلم زبانی برای این تفاوت ساخته
است.»
هم چنین
همزمان با اعلام نظر مقامات رسمی مبنی بر مبادله فرهنگی تلقی کردن این
بازدید، خبرگزاری فرانسه به نقل از آنت بنینگ هنرپیشه هالیوود اعلام کرده
است که این هنرپیشه زن امیدوار است که حضور سینماگران آمریکایی شروع خوبی
برای گفتوگو میان دو کشور باشد.
سخنان آیت الله مصباح در یادواره شهدا
در کنار سکوت خانه سینما و استقبال خارجی ها اما واکنش ها از دولت و رسانهها به حوزه علمیه و مجلس کشیده شده است.
اکنون دامنه
اعتراضات به قم رسیده و آیت الله مصباح یزدی نیز در سخنانی خواستار توضیح
برای علت دعوت از هالیوودی ها شده و گفت: باید علت حضور این افراد و
اینکه چه کسانی از آنان دعوت کردهاند، مشخص شود.
آیتالله
محمد تقی مصباح یزدی سهشنبه شب در یادوراه شهدای روحانی که در مؤسسه
آموزشی و پژوهشی امام خمینی (ره) قم اظهار داشت: در مجلسی که به نام شهدا
برپا شده است باید به بیان ویژگیهای شهدا پرداخت و بنده از سخن گفتن در
چنین مراسمی شرم میکنم.
آیتالله
مصباح یزدی در بخش دیگری از سخنان خود از حضور فیلمسازان هالیوودی در
ایران انتقاد کرد و افزود: باید علت حضور این فراد و اینکه چه کسانی از
آنان دعوت به عمل آوردهاند، مشخص شود.
وی اضافه کرد: نحوه اخذ ویزا توسط این افراد باید مشخص شود و چه دلیلی دارد که سینماگران ایرانی در مقابل چنین افرادی قرار گیرند.
استاد حوزه
علمیه قم گفت: آمریکاییها به دنبال این هستند که تخریبهای خود را از
طریق گروههای غیردولتی از جمله ورزشکاران و سینماگران دنبال کنند و حضور
فیلمسازان هالیوودی در ایران نیز در همین راستا است.
آیتالله
مصباح یزدی نسبت به حرکت دشمن برای ایجاد کودتای خزنده در کشور هشدار دارد
و تصریح کرد: البته تا زمانی که آیتالله خامنهای به عنوان رهبری مقتدر
در رأس کشور قرار دارند و خانوادههای شهدا در کشور وجود دارند، دشمنان به
هیچ نتیجهای نمیرسند، البته ما نیز نباید تلاشهای دشمنان را ساده تلقی
کنیم.
خانه سینما؛ بی تفاوتی بیرونی و تکاپوی درونی
اما در
کنار همه این واکنش ها خانه سینما با بی تفاوتی تمام به فعالیت هایش مشغول
بود و سمینارهای مفصلی را در یک برنامه منظم در دو روز یکشنبه و سه شنبه
یازدهم و سیزدهم اسفند ماه برگزار کرد.
در کنار
سمینار های متفاوتی که در این روزها برگزار شد، هم چنین تعدادی فیلم از
سینمای آمریکا در خانه سینما برای اعضا به نمایش در می آید که در هر یک از
آنها یکی از مدعوین مسئولیتی برعهده دارند و پس از نمایش درباره روند
تولید و یا سهمی که در این روند داشته اند توضیحات مفصلی به تماشاچیان
ارائه می دهند. این نمایش ها به همراه جلسات پرسش و پاسخ مطولشان تا ساعات
پایانی هر شب ادامه دارد.
فیلمنامه
نویسان و کارگردانان سینمای امروز ایران مانند خسرو سینایی، شادمهر
راستین، پیمان قاسم خانی، ضیا الدین دری، بیژن میرباقری، امیر شهاب
رضویان، فرهاد توحیدی و بسیاری دیگر به همراه محمد مهدی عسگرپور مدیر خانه
سینما حضور داشتند.
محتوای این
جلسات الیته کاملا تخصصی نبود و باب بحث های سیاسی نیز باز شد. به عنوان
مثال در جلسه کارگردانی بحث ها بیشتر حول مساله سانسور، رابطه ایران و
آمریکا و یا دلیل اهدا یا عدم اهدا جایزه اسکار به فیلم های ایرانی دور می
زد و کمتر سوالات کارگردانان ایرانی به شیوه های اجرایی کارگردانی و تکنیک
ها و متد های کارگردانی در سینمای آمریکا مربوط می شد.
حتی یکی
از کارگردانان ایرانی درخواستهایی از آمریکایی ها داشت. علیرضا رئیسیان
که اداره این بخش از جلسه را عهده دار بود، از اعضای آکادمی خواست شرایطی
ترتیب بدهند که از این به بعد فیلم منتخب ایرانی که قرار است به اسکار
ارائه شود حتما از طریق خانه سینما انتخاب شود و حاضران که همگی بدون
استثنا از اعضا خانه سینما بودند به شدت از این خواسته استقبال کردند.
هم چنین
"جلسه بازیگران" با عدم حضور بازیگران جوان ایرانی مواجه شد و تنها جمعی
از بازیگران قدیمی تر حضور داشتند. در یکی از جلسات به فیلم های توهین
آمیزی مانند سیصد اشاره شد و سوالاتی درباره میزان دخالت دولت آمریکا در
ساخت این فیلم ها مطرح شد که هر سه نفر میهمان آمریکایی دخالت دولت آمریکا
را تکذیب کردند.
به نظر می
رسد اینکه یک نهاد خصوصی با وجود اعتراضات و انتقادات گسترده گروه های
مختلف به راحتی می تواند مدعوان دلخواهش را به ایران فراخواند و در برابر
این اعتراضات هیچ پاسخی ارائه ندهد، موضوع تازه ای است که سابقه نداشته
است.
تبعات این
مسئله نیز در واکنش هایی که این روزها برانگیخته شد قابل مشاهده است.
اکنون سه وزیر اطلاعات، امور خارجه و فرهنگ و ارشاد برای پاسخگویی به
رفتار خانه سینما به کمیسیون فرهنگی مجلس فراخوانده میشوند اما دعوت
کنندگان برای رفتارشان هیچ توضیحی نمی دهند.